POH-GGZ

Functieprofiel


Praktijkondersteuner Huisarts – Geestelijke Gezondheidszorg

De functie Praktijkondersteuner Huisarts – Geestelijke Gezondheidszorg is in 2007 ontstaan. Deze functie was nodig om de toenemende vraag naar hulp bij psychische en psychosociale problemen en de stijging van kosten van de relatief duurdere tweede lijn op te vangen.

In opdracht van het Ministerie van VWS heeft toen de LVG (Landelijke Vereniging Georganiseerde eerste lijn, is nu INEEN) een eerste beschrijving van de functie gemaakt in haar rapport ‘Praktijkondersteuning GGZ in de eerste lijn’. Sinds 2007 zijn er in Nederland steeds meer POH’s -GGZ actief en is er behoefte ontstaan aan een netwerk.

De functie POH-GGZ heeft een specifieke plaats in de gezondheidszorg en vraagt daarmee om specifieke kwaliteiten van een professional. De POH-GGZ dient communicatief zeer vaardig te zijn, zowel in het contact met de cliënt als in de rol van verbindende schakel tussen verschillende disciplines in de basis- en specialistische GGZ. Kennis en ervaring op het gebied van uiteenlopende psychische klachten en psychiatrische aandoeningen is een must. Hij/zij moet zelfstandig kunnen werken en eveneens zich kunnen inleven in de soms uiteenlopende posities, belangen en competenties van de verschillende beroepsbeoefenaren uit de eerste en tweede lijn. Verder dient de POH-GGZ, in gezamenlijke verantwoordelijkheid met de huisarts, zelfstandig patiënten /cliënten te kunnen behandelen/begeleiden. Dit gebeurt zoveel mogelijk binnen de huisartsenvoorziening.

Doorverwijzen is nodig in geval van ernstige, specifieke en/of psychiatrische problematiek.

Functie-eisen

POH-GGZ is een functie en (nog) geen beroep. Het is voor mensen met verschillende opleidingsachtergronden mogelijk deze functie te vervullen.
Daarnaast bestaan er verschillende specifieke cursussen of modules tot POH-GGZ in het land, waarvan niet nog bekend is wat precies de kwaliteit is en volgens welke uitgangspunten en criteria deze worden georganiseerd.
De LV POH-GGZ is met alle stakeholders uit het veld in overleg om tot een Structurele Adviesraad voor de scholing van POH-GGZ te komen.
De opleidingen, waarmee de LV POH-GGZ in deze Adviesraad samenwerkt, zijn:

  • Inholland Amsterdam/Alkmaar
  • CHE Ede
  • Fontys Eindhoven
  • Breederode gelieerd aan Hogeschool Rotterdam
  • Saxion Deventer/Enschede
  • NHL Leeuwarden
  • Hanzehogeschool Groningen
  • Avans+ Breda
  • Hogeschool van Amsterdam
  • Hogeschool Zuyd Heerlen
  • RINO Amsterdam
  • RINO Groep Utrecht
  • RINO Zuid Eindhoven

Naast de adviesraad is er ook een samenwerking met de nascholingsaanbieders die instellingsaccreditatie hebben zoals de Forta Opleidingen.

Het kan zijn dat niet iedereen met een eerder behaald certificaat van een (andere) instelling ook daadwerkelijk als POH-GGZ aan het werk komt.
Er wordt echter door bovenstaande Hogescholen en RINO’s naar gestreefd om aan de beschrijving van het functie- en competentieprofiel 2020 te voldoen.
Vooropleiding is echter (nog steeds) een belangrijk criterium.

Conform het geactualiseerde functie- & competentieprofiel 2020 zijn de instroomeisen voor de opleiding POH-GGZ in ieder geval tweeledig:
• Relevante vooropleiding op minimaal HBO-niveau; én
• Relevante werkervaring binnen de (brede) ggz (minimaal 2 jaar).

Tijdens de opleiding heeft de POH-GGZ-in opleiding tevens een werkplek in een huisartsen- voorziening voor tenminste 360 uur per jaar (gemiddeld 8 uur per week).
Bij de beoordeling of iemand met een bepaalde opleiding kan worden toegelaten tot de studie is dus allereerst van belang of iemand een relevante opleiding heeft op HBO niveau. De expertgroep heeft er niet voor gekozen om alle mogelijke opleidingen te benoemen waarmee iemand in principe kan instromen in de opleiding POH-GGZ, maar slechts de meest relevante. Daarnaast moet iemand relevante werkervaring hebben en tijdens de studie een werkplek hebben in een huisartsenvoorziening.
Relevante werkervaring betekent minimaal 2 jaar ervaring in de (brede) ggz. Het aantal uren is tenminste 832 uur (= 2 jaar x 52 weken x 8 uur = 832 uur). Het gaat daarbij om gevarieerde, liefst ambulante ervaring, in de ggz met (individuele) behandel- en/of begeleidings-contacten.
Te denken valt aan:

• ambulant werk in de huisartsenvoorziening of in de generalistische basis ggz of gespecialiseerde ggz;
• maatschappelijk/psychosociaal werk en hulpverlening;
• sociaal psychiatrische verpleegkunde (ambulant in de ggz of in de huisartsenvoorziening).

Als aan deze drie eisen wordt voldaan is er geen reden om iemand niet toe te laten tot de studie. Dit wordt overigens beoordeeld door het opleidingsinstituut. Het lijstje van opleidingen in de notitie en in bijlage 3 van het functie- & competentieprofiel geeft slechts aan wanneer een bepaalde opleiding in ieder geval relevant is.

Uiteindelijk is de werkgever, die een POH-GGZ in dienst neemt, verantwoordelijk voor de kwaliteit van de POH-GGZ en dient deze kwaliteit ook te controleren en te waarborgen.
In de praktijk blijkt dat er zich regionale verschillen voordoen, mede afhankelijk van het beleid van de zorgverzekeraar in die regio. De zorgverzekeraar vergoedt namelijk alleen die POH´s-GGZ die voldoen aan door hen vastgestelde criteria. De LV POH-GGZ streeft i.s.m. het Landelijk Overleg POH-GGZ naar meer eenduidigheid hierin.
De behoefte van de huisarts aan een specifieke GGZ-deskundigheid in zijn praktijk speelt ook een rol in de diversiteit die is ontstaan.

De LV POH-GGZ houdt zich bezig met het formuleren van de criteria en kwaliteitseisen (zie ook tabblad Kwaliteitsregister). Zij is betrokken bij de ontwikkelingen die hierover plaatsvinden.
De komende tijd zal een aantal zaken meer helder en definitief worden, zoals de verdere implementatie van het functieprofiel 2020 dat o.a. door de LHV en de Hogescholen is geformuleerd en de verplichtstelling van het Kwaliteitsregister voor POH-GGZ.

Onderstaande links beschrijven het profiel van de POH-GGZ uitgebreider:

Definitief Functie- en competentieprofiel POH GGZ 2020, versie 1.0 04032020

Aansprakelijkheid POH-GGZ (PDF)